Biblioteka
Przydomowe oczyszczalnie ścieków i odwodnienia

Przydomowe oczyszczalnie ścieków i odwodnienia

Dodano: środa, 30 czerwca 2010 08:28

95% ścieków z przeciętnego gospodarstwa domowego stanowi zużyta woda. Pozostałe ścieki (odpadki jedzenia, fekalia, mydła, szampony, środki do prania i mycia naczyń) można podzielić na organiczne i nieorganiczne.

Spis treści
» Zbiorniki bezodpływowe (szamba)
» Przydomowe oczyszczalnie ścieków
» Rozdrabniacze i przepompownie
» Odprowadzanie ścieków
» Przydomowa przepompownia ścieków
» Urządzenia kompaktowe
» Systemy odwodnień
» Elementy systemu liniowego
» Zasuwy burzowe
» Drenaż
» Drenaż opaskowy
» Drenaż powierzchniowy
   »Pokaż wszystko

Większość ścieków ulega biodegradacji, jednak nie wolno ich bezpośrednio odprowadzać do gruntu.

Przydomowe oczyszczalnie ścieków

Zbiorniki bezodpływowe (szamba)

Na niewielkich działkach bez kanalizacji, na których brakuje miejsca na wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków, można zainstalować bezodpływowy zbiornik na nieczystości, tzw. szambo. Planując jego lokalizację trzeba wziąć pod uwagę możliwość dojazdu samochodu asenizacyjnego, który będzie opróżniał zbiornik.

Jeżeli nie ma możliwości bezpośredniego dojazdu, można zrobić w ogrodzeniu otwór, przez który przechodzić będzie rura zasysająca nieczystości. Zbiorniki bezodpływowe są wykonane najczęściej z żelbetu lub laminatu poliestrowego. Mogą być jedno-, dwu- lub trójkomorowe.

Przydomowe oczyszczalnie ścieków

Ścieki mogą bowiem naruszyć równowagę biologiczną i spowodować zanieczyszczenie wód gruntowych. Muszą być wstępnie oczyszczone w osadnikach wstępnych, a dopiero potem rozprowadzone w gruncie. Zadania te spełnia przydomowa oczyszczalnia ścieków.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków pozwala oczyszczać ścieki w miejscu ich powstawania. Układ oczyszczalni składa się z: osadnika gnilnego, z którego podczyszczone ścieki kierowane są w II stopniu oczyszczania do drenażu rozsączającego, do filtra gruntowego lub roślinnego, na złoże biologiczne, do komory osadu czynnego.

  • Osadnik gnilny - jest stosowany w każdym przypadku. Następuje w nim wstępne, mechaniczne oczyszczanie ścieków. Cięższe cząsteczki opadają na dno tworząc osad, który bez dostępu tlenu fermentuje. W wyniku tego część zanieczyszczeń rozkłada się na substancje rozpuszczalne w wodzie i nierozpuszczalne związki mineralne pozostające na dnie zbiornika. Cząsteczki lżejsze (tłuszcze, gazy) wypływają na powierzchnię tworząc kożuch. Optymalne warunki oczyszczania ścieków w osadniku występują, jeśli ich czas zatrzymania wynosi trzy dni. Nagromadzony osad musi być co pewien czas usuwany i wywożony przez samochody asenizacyjne do najbliższej zbiorczej oczyszczalni ścieków. Osadniki prefabrykowane wykonuje się z tworzyw sztucznych tzw. laminatów wzmocnionych włóknem szklanym lub z żelbetu. Są to zbiorniki jedno- lub dwukomorowe, mogą też być trzykomorowe.
  • Drenaż rozsączający - to układ drenów czyli rur perforowanych ułożonych 0,5-0,6 m poniżej poziomu terenu (minimalna odległość drenu od zwierciadła wody gruntowej wynosi 1,5 m). Zadaniem drenażu jest równomierne rozprowadzenie wstępnie podczyszczonych ścieków w osadniku do gruntu - w celu ich dalszego biologicznego oczyszczania w środowisku glebowym. Rury rozsączające układa się w wykopach szerokości 50-80 cm, obsypując żwirem o odpowiedniej granulacji i izoluje od gleby geowłókniną. Sposób rozprowadzania ścieków zależy od ich ilości i warunków gruntowo-wodnych. W związku z tym drenaż może być:
    • zwykły, gdy grunt ma dobrą przepuszczalność, a najwyższy poziom wody gruntowej znajduje się na głębokości 2,3-2,5 m,
    • z warstwą wspomagającą (dodatkową warstwą filtrującą), jeśli przepuszczalność podłoża jest bardzo mała lub bardzo duża,
    • w formie kopca filtracyjnego (inaczej pryzma), gdy poziom wód gruntowych jest wysoki lub warstwa nieprzepuszczalna o dużej miąższości zalega płytko.
  • Filtr gruntowy (piaskowy) - stosuje się, gdy drenaż rozsączający nie może być stosowany ze względu na wysoki poziom wody gruntowej lub zbyt małą przepuszczalność gruntu. W jego skład wchodzą ciągi drenowe rozsączające ścieki, warstwa filtracyjna z piasku, ciągi drenowe zbierające oczyszczone ścieki. Dno wykopu odizolowuje się od gruntu rodzimego przez ułożenie warstwy nieprzepuszczalnej z folii lub gliny. W warstwie filtracyjnej drobne zawiesiny są cedzone i oczyszczane przez błonę biologiczną wytworzoną na ziarnkach piasku. Filtry gruntowe ze względu na przepływ ścieków można podzielić na poziome i pionowe. Pierwsze z nich są płytsze, ale zajmują większą powierzchnię - ok. 8 m2/mieszkańca. Dlatego też w przydomowych oczyszczalniach częściej spotyka się filtry piaskowe pionowe, zakryte.
  • Filtr gruntowo-roślinny - system, w którym ściany i dno wykopu wykłada się folią, a następnie wypełnia glebą z dodatkiem słomy, torfu i związków użyźniających. Na jego powierzchni sadzi się rośliny typowo wodne lub porastające tereny podmokłe jak trzcina, sitowie, pałka wodna. Ścieki zazwyczaj rozprowadza się po całej powierzchni filtra, a czas ich przepływu wynosi od kilku dni do dwóch tygodni. Oczyszczanie ścieków następuje dzięki wykorzystaniu bakterii tlenowych i beztlenowych znajdujących się w glebie, rozkładających zanieczyszczenia do prostych związków mineralnych oraz dzięki korzeniom porastających roślin. Powodują one odpowiednią przepuszczalność gleby i jej napowietrzenie. Po przepływie przez ten układ gruntowo-roślinny ścieki kierowane są do drenażu zbierającego. Filtry gruntowo-roślinne najczęściej są stosowane przy wysokim poziomie wód gruntowych, gdzie nie ma ograniczenia powierzchni terenu - wymagana powierzchnia filtru waha się od 5-10 m2/mieszkańca.
  • Złoże biologiczne - to szczelne zbiorniki ze specjalnym wypełnieniem z materiałów naturalnych, ceramicznych lub kształtek z tworzywa sztucznego. W warunkach tlenowych na ściankach wypełnienia osadzają się mikroorganizmy, które z czasem rozwijają się tworząc galaretowate skupiska w postaci błony biologicznej. Ścieki z osadnika gnilnego rozprowadzone na całej powierzchni złoża przepływają z góry do dołu. Po oczyszczeniu odprowadza się je przewodem do gruntu lub odbiornika powierzchniowego. Aby móc automatycznie sterować procesami musimy wyposażyć układ w tablicę kontrolno-sterującą. Rozwiązanie to szczególnie polecane jest na terenach o zwartej zabudowie, ponieważ nie wymaga dużej powierzchni oraz charakteryzuje je wysoki stopień redukcji zanieczyszczeń.
  • Osad czynny - system ten składa się z dwóch urządzeń: komory osadu czynnego i osadnika wtórnego z układem recyrkulacji. Osad czynny tworzy zespół organizmów np: bakterie, glony, grzyby, drożdże, pierwotniaki i inne. Komora osadu jest napowietrzana za pomocą dyfuzorów, a osad w postaci kłaczków miesza się ze ściekami, zwiększając swoją objętość przy jednoczesnym obumieraniu. Po przejściu przez komorę osadu czynnego ścieki kierowane są do osadnika wtórnego. Tu następuje sedymentacja (opadanie) obumarłego osadu i rozłożonych zanieczyszczeń oraz recyrkulacja nadmiaru osadu czynnego do komory napowietrzania. W tej metodzie następuje wysoki stopień oczyszczenia ścieków, dlatego mogą być w postaci cieczy nadosadowej bezpośrednio odprowadzone do odbiornika, czyli np. wód powierzchniowych lub do gruntu. Sterowanie procesami odbywa się w sposób automatyczny.

Na co warto zwrócić uwagę przy wyborze oraz eksploatacji danego systemu?

  • drenaż rozsączający jest najprostszym rozwiązaniem, ale wymaga znacznej powierzchni - tym większej im więcej osób mieszka w domu i im grunt jest mniej przepuszczalny
  • filtr roślinny nie wymaga stref ochronnych, można go rozbudowywać w miarę potrzeb, zapewnia wysoką skuteczność usuwania zamieszczeń, która jednak znacznie obniża się zimą - może spaść nawet o 15%
  • złoże biologiczne jest odporne na zmiany ilości przepływających ścieków w ciągu doby, a nawet na kilkudniowy całkowity brak ich dopływu
  • metoda osadu czynnego jest bardzo wrażliwa na zmiany ilości oraz jakości przepływających ścieków
  • na wykonanie oczyszczalni ścieków trzeba mieć pozwolenie na budowę i eksploatację
  • do instalacji oczyszczającej ścieki nie należy odprowadzać wód opadowych i drenażowych, ponieważ zmienne są ilości dopływającej z nich wody; nie da się ich określić projektując parametry przepływu dla oczyszczalni
  • przeciętny koszt oczyszczalni ścieków dla domu zamieszkałego przez 4 osoby to około 10 tysięcy złotych, koszt wykonania szamba to połowa nakładów, jakie trzeba przeznaczyć na oczyszczalnię, nie licząc kosztów okresowego wywożenia ścieków pojazdem asenizacyjnym od 50 do 100 zł za kurs, czyli od 1800 do 3500 zł rocznie; średni roczny koszt eksploatacyjnych usług serwisowych związanych z użytkowaniem oczyszczalni nie przekracza 500 zł