Biblioteka

Osprzęt elektroinstalacyjny - projektowanie

Dodano: poniedziałek, 08 września 2014 12:33

Zanim zaczniemy wybierać poszczególne modele gniazd i łączników, najpierw powinniśmy szczegółowo rozplanować całą instalację elektryczną, którą najlepiej jest rozprowadzić przed wykończeniem ścian.

Przed przystąpieniem do projektowania, dobrze jest poznać podstawowe zasady dotyczące rozmieszczania w pomieszczeniach łączników instalacyjnych. Dziś w domach czy mieszkaniach montuje się przede wszystkim osprzęt podtynkowy - puszka instalacyjna, w której znajdzie się później mechanizm łącznika jest schowana w ścianie, a na zewnątrz widoczny jest tylko dekoracyjny panel w postaci ramki i elementu centralnego.

Osprzęt natynkowy, który nie wymaga wcześniejszego umieszczania w ścianie puszek, bardziej wystaje, nie jest tak estetyczny i dlatego znajduje zastosowanie w mniej reprezentacyjnych pomieszczeniach gospodarczych, a także w piwnicach, garażach, spiżarniach, pralniach, kotłowniach, na strychach.

Łączniki oświetleniowe powinny być zawsze pod ręką. Dlatego umieszcza się je przeważnie wewnątrz pomieszczeń, przy drzwiach od strony klamki, na standardowej wysokości 120-140 cm od poziomu podłogi. Obecnie panuje tendencja, aby montować je niżej, nawet na wysokości 90-100 cm. Dzięki temu wygodnie będą mogły korzystać z nich dzieci, niepełnosprawni, a i dorośli, żeby zapalić światło, nie będą musieli podnosić do góry ręki. W mniejszych pomieszczeniach, jak garderoba, spiżarnia, kotłownia, pralnia, łączniki zaleca się umieszczać przed wejściem. Do listy tej można dodać także łazienki, ponieważ łącznik zamontowany za zewnątrz nie musi być bryzgoszczelny.

Jeśli chodzi o gniazda, to w pokojach najczęściej montuje się je na wysokości 20-30 cm od poziomu podłogi, powyżej cokołów. W kuchni oraz łazience gniazda wtykowe powinny znajdować się nad szafkami, a więc na wysokości 110-120 cm, w co najmniej 60-centymetrowej, bezpiecznej odległości od tzw. strefy mokrej, czyli umywalki, prysznica, wanny, zlewozmywaka. W dużych salonach czy na zewnętrznych tarasach gniazda wtykowe można montować także w podłodze. Oczywiście powinny one być zlicowane z parkietem, osłonięte specjalną klapką i odpowiednio uszczelnione.

Osprzęt elektroinstalacyjny - projektowanie

Planując, a potem rozmieszczając łączniki i gniazda starajmy się robić to tak, aby mieć jak najpełniejszą kontrolę nad oświetleniem i zasilanymi energią elektryczną urządzeniami. Ważne, żeby osprzętu elektroinstalacyjnego nie było w domu zbyt mało, gdyż może to później wiązać się z pewnymi niewygodnymi ograniczeniami, np. koniecznością używania nie najlepiej wyglądających w pokojach przedłużaczy czy rozgałęziaczy.

Przerabianie instalacji czy montowanie w ścianach dodatkowych puszek po ułożeniu tynków jest nie tylko pracochłonne, ale co gorsza, prawie zawsze wiąże się z dużym bałaganem. Dlatego właściwego rozmieszczenia gniazd najlepiej jest dokonać raz, a dobrze. Przeważnie w pomieszczeniu zakłada się jeden łącznik światła. Wyjątkiem jest kuchnia, gdzie przeważnie jest ich więcej, bo dochodzi podświetlenie szafek, blatu, stołu itp. Tutaj powinniśmy zarezerwować miejsce na co najmniej dwa łączniki.

Wciąż niektórzy elektrycy dobierają liczbę gniazd do powierzchni pomieszczenia, np. 1 gniazdo na 5 m². Jednak to bezsensowne rozwiązanie. Liczbę gniazd trzeba dobierać do rodzaju i rozmieszczenia urządzeń elektrycznych. Jednak nawet w niewielkiej sypialni potrzebujemy co najmniej 4 podwójnych gniazd. Największe zagęszczenie gniazd wtykowych powinno znajdować się w kuchni. Oprócz co najmniej 4 gniazd montowanych nad blatami (czajnik, toster, ekspres do kawy, wyciskarka do soku) należy zamontować osobne gniazda do takich urządzeń, jak lodówka, piekarnik czy zmywarka.

W salonie natomiast warto pomyśleć o nawet dwóch sekcjach gniazd, w których znajdą się nie tylko gniazda elektryczne, ale także głośnikowe, antenowe, multimedialne itp. W ciągach komunikacyjnych możemy wyprowadzić jedno podwójne gniazdo wtykowe, z którego będziemy zasilać odkurzacz, wiertarkę czy stojącą na komodzie lampkę. 2-3 gniazda ze stykiem ochronnym oraz co najmniej jedno gniazdo zasilane trójfazowo (spawarka, betoniarka) powinny znaleźć się także w garażu.

Kiedy już dokładnie rozplanujemy naszą instalację, określając liczbę i położenie łączników, czas ułożyć na ścianach okablowanie i umocować puszki. Przewody powinny przebiegać w poziomych i pionowych pasach, które dobrze jest sfotografować przed położeniem tynków. Mechanizm łącznika czy gniazda mocowany jest w puszce za pomocą łapek rozporowych lub zapewniających lepszą stabilność wkrętów. Na czas wykańczania ścian dobrze jest osłonić go przed zabrudzeniami taśmą lub specjalną nakładką zabezpieczającą. Po malowaniu, na umieszczony w puszcze mechanizm wystarczy nałożyć panel zewnętrzny, czyli maskownicę i ramkę.

Gdy zdecydujemy się na konkretny model łącznika bądź gniazda, zapytajmy sprzedawcę, czy w zestawie znajdują się elementy montażowe i ramka oraz jakie puszki instalacyjne dobrać do naszego osprzętu.

Tomasz Wojciuk
fot. Schneider Electric