Biblioteka

Instalacje klimatyzacyjne

Dodano: piątek, 25 listopada 2011 13:45

Jesień to najlepszy czas, by pomyśleć o klimatyzacji i przygotować dom do kolejnego lata. Teraz bez trudu znajdziemy wykonawcę, a u sprzedawców możemy liczyć na duże rabaty.

Spis treści
» Rodzaje klimatyzatorów
» Moc klimatyzatora
» Dodatkowe cechy klimatyzatora
» Gdzie umieścić klimatyzator?
» Alternatywne rozwiązania
   »Pokaż wszystko

Rozbudowane, profesjonalne instalacje klimatyzacyjne mają za zadanie wszechstronną "obróbkę" powietrza - chłodzenie, nawilżenie lub osuszenie, oczyszczenie, zapewnienie jego właściwego przepływu (brak przeciągów). W domach jednorodzinnych użytkownicy nie mają zwykle aż takich wymagań - klimatyzator ma chłodzić, a ubocznym efektem jego działania jest osuszenie powietrza.

Rodzaje klimatyzatorów

Na rynku dominują trzy rodzaje klimatyzatorów - monoblok, split i multi-split. Różni je sposób instalacji, efektywność, głośność oraz to, ile pomieszczeń mogą chłodzić.

Monoblok

Wszystkie jego elementy znajdują się w jednej obudowie. Najbardziej charakterystycznym elementem jest rura dużej średnicy, którą na zewnątrz pomieszczenia wyrzucane jest rozgrzane powietrze. Rozgrzewa się ono chłodząc sprężarkę, w ten sposób ciepło jest usuwane z pomieszczenia.

Monobloki to urządzenia przenośne, nie wymagają więc fachowego montażu, ponadto są proste w budowie i najtańsze. Te klimatyzatory mają niestety także poważne wady. Do ochłodzenia pomieszczenia zużywają więcej energii niż inne typy urządzeń. Wynika to choćby z faktu, że rura wyrzucająca ciepłe powietrze jest zwykle wystawiana przez uchylone okno, a tą drogą do środka dostaje się ciepłe powietrze z zewnątrz - tym bardziej że pracujący w ten sposób klimatyzator powoduje w pomieszczeniu podciśnienie.

Monobloki są też głośne, w pomieszczeniu hałasują zarówno wentylatory, jak i sprężarka. Niektórym osobom taki klimatyzator w sypialni może uniemożliwiać sen.

Split

Tu elementy urządzenia są rozdzielone pomiędzy znajdującą się w pomieszczeniu jednostkę wewnętrzną, w której hałasuje tylko wentylator, a jednostkę zewnętrzną, w której znajduje się sprężarka, będąca najgłośniejszym elementem. Część zewnętrzną i wewnętrzną łączą tylko cienkie przewody, tzw. rurki freonowe, którymi przepływa czynnik chłodniczy. Poza eliminacją hałasu umieszczenie sprężarki na zewnątrz ma tę zaletę, że do jej chłodzenia wykorzystuje się powietrze zewnętrzne. Praca klimatyzacji nie zaburza więc działania wentylacji w pomieszczeniu. Wadami klimatyzatora typu split są: wyższa w porównaniu z monoblokiem cena oraz konieczność montażu urządzenia na stałe w jednym pomieszczeniu. A za montaż zapłacimy kilkaset złotych.

Multi-split

To w zasadzie klimatyzator split z kilkoma jednostkami wewnętrznymi i jedną zewnętrzną o większej mocy. Dzięki temu można chłodzić wiele pomieszczeń, w każdym ustawiając pożądaną temperaturę. To rozwiązanie tańsze niż wykorzystanie odrębnych klimatyzatorów split w każdym z pomieszczeń.

W tych urządzenia, ze względu na ich wyższą moc, szczególnie przydatna jest możliwość jej regulacji - takie klimatyzatory określa się mianem "inwerter". Dzięki temu urządzenie może pracować z wysoką sprawnością, wykorzystując np. tylko 50% swej mocy, gdy chłodzenia wymagają np. tylko pomieszczenia z jednej strony domu, bo tylko one są nasłonecznione w danej chwili.

Uwaga! W przypadku klimatyzatorów multi-split długość przewodów z czynnikiem chłodniczym jest większa. Dopuszczalna długość rurek oraz maksymalna różnica wysokości pomiędzy jednostką wewnętrzną i zewnętrzną są podane w dokumentacji urządzenia.

Kanałowy

W pomieszczeniu nie ma jednostki wewnętrznej, a jedynie wylot przewodu, którym nawiewane jest chłodne powietrze. Dostarczający je klimatyzator znajduje się zaś w pomieszczeniu technicznym lub na strychu. Zaletami klimatyzatorów kanałowych jest to, że nie powodują hałasu w pomieszczeniach oraz możliwość połączenia z mechaniczną wentylacją nawiewno-wywiewną (można wykorzystać kanały). Wadą jest zaś wysoka cena oraz trudności z regulacją temperatury w pomieszczeniach. Tego rodzaju urządzenia w domach jednorodzinnych stosowane są rzadko.

Moc klimatyzatora

Moc chłodnicza to podstawowy parametr każdego klimatyzatora. Jednak bywa ona obliczana w różny sposób, co może utrudnić lub wręcz uniemożliwić porównanie różnych urządzeń.

Dlaczego klimatyzator chłodzi?

Budowa klimatyzatora.

W typowym klimatyzatorze wykorzystane są właściwości fizyczne gazów. Sprężany gaz oddaje ciepło do otoczenia (z podobnym zjawiskiem mamy do czynienia, pompując koło rowerowe: wskutek sprężania powietrza rozgrzewa się cylinder pompki), a gdy się rozpręża, odbiera ciepło z otoczenia (niektórzy pamiętają zapewne używane do syfonów naboje ze sprężonym CO2, które pokrywały się szronem przy opróżnianiu).

W klimatyzatorze elementem chłodzącym jest parownik. Wpływa do niego sprężony do postaci ciekłej gazowy czynnik chłodniczy (nazywany potocznie "freonem"), który rozprężając się (odparowując), odbiera ciepło z otoczenia (wnętrza domu). Następnie ciśnienie czynnika chłodniczego zostaje podniesione przez sprężarkę, po czym - przepływając przez skraplacz - oddaje on ciepło do otoczenia (na zewnątrz) i znów wraca do postaci ciekłej. Cykl może się więc powtórzyć - sprężony, ciekły gaz trafia najpierw do zaworu rozprężnego, który obniża nieco jego ciśnienie, a następnie - do parownika.

Do usprawnienia wymiany ciepła z otoczeniem potrzebne są wentylatory. Trzeba je zamontować w pobliżu parownika, skraplacza, a także sprężarki, bo to właśnie sprężarka jest najbardziej nagrzewającym się elementem całego urządzenia.

Najlepiej jeśli wszystkie urządzenia, które chcemy porównać, mają certyfikat Eurovent, bo znaczy to, że zostały przebadane wedle tej samej procedury (dotyczy to także innych parametrów). Jeśli jest inaczej, to lepiej sprawdzić, czy podawana jest całkowita moc chłodnicza, czy też tzw. moc jawna (dla tego samego urządzenia moc całkowita jest zawsze większa od mocy jawnej).

Moc jawna to moc całkowita pomniejszona o moc straconą na wykroplenie (kondensację) pary wodnej z powietrza. O stratach mocy na kondensację pary wodnej warto pamiętać także dlatego, że ten sam klimatyzator będzie chłodził powietrze mniej efektywnie, gdy jego wilgotność jest bardzo wysoka (więcej mocy pochłonie kondensacja pary wodnej).

Uwaga! Bezsensowne jest porównywanie mocy klimatyzatora typu monoblok z klimatyzatorem split. Producenci monobloków zwykle podają tylko samą moc chłodniczą sprężarki, tyle że ma się ona zwykle nijak do rzeczywistej wydajności urządzenia ustawionego w pomieszczeniu. Wszystko dlatego, że korzystając z klimatyzatora monoblokowego, jesteśmy zmuszeni do otwarcia okna, przez które wystawiamy rurę wyrzucającą gorące powietrze. Otwarcie okna powoduje zaś zupełnie niekontrolowany napływ ciepłego powietrza zewnętrznego, które miesza się z ochłodzonym powietrzem w pomieszczeniu. To zjawisko można nieco ograniczyć przez wystawienie rury przez specjalnie przygotowany niewielki otwór zamiast wprost przez okno, jednak sam wyrzut powietrza wytwarza w klimatyzowanym pomieszczeniu znaczne podciśnienie i na miejsce powietrza usuniętego i tak będzie zasysane powietrze z otoczenia - bilans cieplny będzie zależał od jego ilości i temperatury.

Jeśli zaś w klimatyzowanym pomieszczeniu pracuje klimatyzator typu split, to chłodzi powietrze krążące w pomieszczeniu, a za wymianę właściwej ilości powietrza odpowiada normalnie funkcjonująca instalacja wentylacyjna. Orientacyjnie przyjmuje się, że na 1 m² powierzchni klimatyzowanego pomieszczenia potrzeba 60-100 W mocy chłodniczej. Pamiętajmy, by nie mylić tego z mocą elektryczną (pobieraną z sieci), która jest zawsze znacznie mniejsza od mocy chłodniczej.

W praktyce jednak dobór klimatyzatorów powinna poprzedzić rzetelna analiza wykonana przez specjalistę, bo zapotrzebowanie na chłód zależy od bardzo wielu czynników, określających tzw. zyski ciepła w pomieszczeniu. Najważniejsze z nich to:

  • izolacyjność przegród pomieszczenia (ściany, stropy, podłoga);
  • orientacja względem stron świata;
  • wielkość, izolacyjność oraz orientacja okien;
  • możliwość zacienienia okien;
  • ciepło pochodzące od przebywających w pomieszczeniu osób oraz pracujących urządzeń.

Jeśli wydajność klimatyzatora będzie zbyt mała, to nie spełni on swojej roli. Jeśli zaś będzie zbyt duża, to może pracować impulsowo, włączając się na bardzo krótko, co jest niekorzystne dla jego trwałości. Częściowo rozwiązuje ten problem kupno klimatyzatora z regulacją mocy, jednak zakres regulacji jest ograniczony, a ponadto niepotrzebnie wydajemy więcej na klimatyzator o zawyżonej mocy.